پژوهشی جدید از پیامد نگرانکننده دسترسی کودکان به گوشیهای هوشمند پیش از رسیدن به سالهای نوجوانی خبر میدهد.
محققان با بررسی دادههای یک نظرسنجی گسترده از هزاران کودک و نوجوان در آمریکا دریافتند کودکانی که تا ۱۲ سالگی صاحب گوشی هوشمند شده بودند، در مقایسه با همسالانی که گوشی نداشتند، بیشتر در معرض بروز اختلالات خوردن قرار داشتند. نتایج این تحقیق در مطالعهای تازه در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است.
این یافتهها فقط به خود گوشیهای هوشمند مربوط نمیشود و جدیدترین شواهد درباره پیامدهای احتمالی قرار گرفتن کودکان در معرض شبکههای اجتماعی در مرحلهای حساس از رشد آنها به شمار میرود.
جیسون ناگاتا، متخصص پزشکی نوجوانان در دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، به CNN گفت:
یک گوشی هوشمند میتواند دنیایی مملو از محتوای متمرکز بر ظاهر را در جیب یک نوجوان قرار دهد و او را در معرض تصاویر و پیامهایی بگذارد که ممکن است رفتارهای غذایی ناسالم را تقویت کنند. والدین باید بدانند که دریافت گوشی هوشمند فقط به داشتن یک دستگاه محدود نمیشود. این وسیله میتواند دسترسی کودک به انواع مختلف محتوا و تجربههای دنیای دیجیتال را تغییر دهد.
بررسی ارتباط گوشی هوشمند و اختلالات خوردن
برای بررسی تأثیر مالکیت گوشی در سنین پایین، پژوهشگران دادههای یک مطالعه گسترده و پرارجاع درباره رشد شناختی هزاران دانشآموز را مورد تحلیل قرار دادند. حدود ۷۰ درصد شرکتکنندگان، یعنی بیش از ۶۲۰۰ نوجوان، اعلام کردند که در ۱۲ سالگی از گوشی هوشمند برخوردار بودهاند.
در میان کودکانی که در ۱۲ سالگی گوشی داشتند، شایعترین نشانه اختلال خوردن، پرخوری افراطی بود که ۹ درصد از آنها آن را گزارش کردند. در ۱۴ سالگی، حدود ۲۴ درصد از همین گروه دستکم یک نشانه مرتبط با اختلالات خوردن را تجربه کرده بودند.
در مقابل، میزان گزارش چنین علائمی در میان کودکانی که در سالهای پیش از نوجوانی گوشی دریافت نکرده بودند، پایینتر بود. در این گروه، زمانی که افراد به ۱۴ سالگی رسیدند، تنها ۱۶ درصد وجود علائم اختلال خوردن را گزارش کردند.
نقش شبکههای اجتماعی در تصویر ذهنی از بدن
پژوهشگران معتقدند قرار گرفتن در معرض شبکههای اجتماعی به احتمال زیاد یکی از عوامل اصلی این ارتباط است. یکی از نشانههای این مسئله آن بود که کودکانی که در ۱۲ سالگی گوشی هوشمند داشتند، دو برابر بیشتر احتمال داشت ارزشمندی خود را به وزنشان گره بزنند.
این گروه همچنین ۵۰ درصد بیشتر از سایرین احتمال داشت برای جبران افزایش وزن به ورزش روی بیاورند یا به رفتارهای ناسالمی مانند استفراغ عمدی متوسل شوند.
جیسون ناگاتا به CNN گفت:
وقتی خودتان را با اینفلوئنسرهایی مقایسه میکنید که تصاویرشان بهدقت انتخاب، ویرایش و فیلتر شدهاند، این وضعیت میتواند نارضایتی از بدن و عزتنفس پایینتر را افزایش دهد و در ادامه، به یکی از عوامل خطر برای ابتلا به اختلالات خوردن تبدیل شود.
این نتایج برای والدینی که از خطرات استفاده از گوشیهای هوشمند و شبکههای اجتماعی آگاه هستند، شاید چندان غافلگیرکننده نباشد. مطالعهای که دادههای تحقیق حاضر نیز بر پایه آن شکل گرفته، پیشتر نشان داده بود هر ساعت اضافه استفاده نوجوانان از صفحهنمایش با افزایش خطر علائم اختلالات خوردن و وابسته کردن ارزشمندی فرد به وزن ارتباط دارد.
نکته متفاوت در پژوهش جدید، تمرکز بر سن آغاز استفاده از این دستگاههاست و اینکه شروع استفاده در چه سنی میتواند با پیامدهای بعدی ارتباط داشته باشد.
اگر نتایج این پژوهش را مبنا قرار دهیم، حتی به تعویق انداختن دسترسی کودکان به گوشیهای هوشمند برای مدت کوتاهی نیز ممکن است تفاوت قابل توجهی در سلامت روان آنها ایجاد کند.
میچ پرینستین، استاد روانشناسی و علوم اعصاب در دانشگاه کارولینای شمالی که در این پژوهش مشارکت نداشت، به CNN گفت:
پژوهشهای در حال ظهور نشان میدهند تأخیر مؤثر در دسترسی کودکان به گوشی هوشمند شاید تنها به شش ماه تا یک سال محدود شود.