درآمد شرکتهای تولیدکننده رایانه همچنان روندی صعودی دارد و در نهایت این شرکتها هستند که از شرایط فعلی سود میبرند.
بر اساس پژوهش جدید مؤسسه بینالمللی IDC، میزان عرضه رایانههای شخصی در سراسر جهان با افتی نزدیک به پنج درصدی به ۶۸.۲ میلیون دستگاه رسیده است. این نخستین کاهش فروش طی دو سال گذشته محسوب میشود؛ دورهای که پیش از آن بازار رایانه برای ۹ فصل متوالی رشد را تجربه کرده بود. آغاز این روند نزولی به ماههای پایانی سال ۲۰۲۵ بازمیگردد؛ درست در زمانی که بحران جهانی کمبود حافظه از یک مشکل محدود به بحرانی فراگیر تبدیل شد.
هر کسی که اخبار صنعت فناوری را دنبال کرده باشد، بهخوبی میداند علت اصلی این افت چیست. کمبود حافظه که بهدلیل رشد سریع هوش مصنوعی ایجاد شده، مهمترین عامل این وضعیت است. IDC پیشبینی میکند این بحران دستکم تا سال ۲۰۲۸ ادامه داشته باشد. پیامد این شرایط، افزایش قیمت در سراسر صنعت رایانه و حتی سایر بازارهای مرتبط بوده است.
البته موضوع فقط به کاهش فروش محدود نمیشود. IDC اعلام کرده که با وجود افت تعداد رایانههای فروختهشده، درآمد شرکتهای سازنده همچنان در حال افزایش است، زیرا تولیدکنندگان سریعتر از کاهش تقاضا، افزایش قیمت محصولات را به بازار منتقل کردهاند. در نتیجه، مصرفکنندگان بیشترین فشار ناشی از بحران کمبود حافظه را تحمل میکنند، نه شرکتهای تولیدکننده. این همان روندی است که بارها در بازارهای مختلف دیده شده است.
جیتش اوبرانی، پژوهشگر IDC، در اینباره گفت که واقعیت اصلی بازار، فاصله میان تعداد فروش و میزان درآمد است؛ به این معنا که تعداد رایانههای عرضهشده کاهش یافته اما درآمد شرکتها همچنان رو به افزایش است. او افزود که تولیدکنندگان خود را برای موج تازه افزایش قیمتها تا سال ۲۰۲۷ آماده میکنند.
اوبرانی همچنین معتقد است در ادامه سال جاری، با کاهش موجودی انبارها و افزایش بیشتر قیمتها برای مصرفکنندگان، افت بازار حتی شدیدتر خواهد شد. به گفته او، این وضعیت میتواند چرخه معمول ارتقای رایانههای شخصی را با اختلال جدی روبهرو کند.
در میان شرکتهای بزرگ، تنها اپل توانسته برخلاف روند کلی بازار، میزان عرضه رایانههای شخصی خود را افزایش دهد. دلیل اصلی این موفقیت، استقبال بسیار زیاد از MacBook Neo عنوان شده. اپل در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵، حدود ۸۰۰ هزار دستگاه رایانه بیشتر روانه بازار کرده و به همین دلیل سهم بازار این شرکت از ۸.۵ درصد به نزدیک ۱۰ درصد رسیده است.
البته اپل نیز از افزایش قیمت حافظه در امان نمانده و آخرین موج گرانی، تا حدی جذابیت خرید MacBook Neo را کاهش داده. قیمت مدل پایه این لپتاپ از ۶۰۰ دلار به ۷۰۰ دلار رسیده است. با این حال، سایر رایانههای اپل افزایش قیمت بیشتری را تجربه کردهاند؛ بهطوریکه قیمت مدل پایه MacBook Air اکنون به ۱۳۰۰ دلار رسیده.
تیم کوک، مدیرعامل در آستانه کنارهگیری اپل، گفت که در شرایطی قرار داریم که عرضه حافظه کاهش یافته اما تقاضای مصرفکنندگان همچنان بالاست و تولیدکنندگان حافظه نیز افزایش قیمتهای بسیار سنگینی را اعمال میکنند. او تأکید کرد که برای حفظ بازار محصولات مصرفی، لازم است قیمت و میزان عرضه حافظه هرچه زودتر به شرایط منطقی و متعادل بازگردد.
در نهایت باید گفت زمانی که تولیدکنندگان حافظه قیمت محصولات خود را بالا بردند، اپل نیز همان افزایش هزینه را مستقیماً به خریداران منتقل کرد و حاضر نشد بخشی از این هزینه را خودش تقبل کند. در همین حال، اپل بهتازگی اعلام کرده که موجودی نقدی این شرکت در آخرین فصل مالی به ۶۸.۵ میلیارد دلار رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۱ درصد رشد داشته. همچنین ارزش این شرکت اکنون از ۴.۶ تریلیون دلار فراتر رفته است.