کارت گرافیک GeForce RTX 3060 12 GB انویدیا بار دیگر به قفسه فروشگاهها بازگشته است.
کمبود DRAM تولیدکنندگان کارت گرافیک را به احیای مدلهای قدیمی مانند RTX 3060 12 GB انویدیا وادار کرده است.
در شرایط عادی، اکنون باید نخستین اطلاعات رسمی درباره سری RTX 50 SUPER انویدیا منتشر میشد؛ نسخهای بهروزشده از نخستین نسل پردازندههای گرافیکی Blackwell که سال گذشته عرضه شدند. با این حال، انویدیا به جای معرفی محصولات جدید، ناچار شده کارت گرافیک RTX 3060 12 GB را که حدود پنج سال از معرفی آن میگذرد، دوباره روانه بازار کند.
البته این بازگشت چندان غیرمنتظره نبود، زیرا از سال گذشته گزارشهایی منتشر شده بود که نشان میداد انویدیا به دلیل افزایش تقاضا برای کارتهای گرافیک میانرده تصمیم دارد RTX 3060 12 GB را دوباره تولید کند. از سوی دیگر، تولیدکنندگان تراشه به علت رشد شدید تقاضا برای پردازندههای مخصوص هوش مصنوعی، تمرکز کمتری بر بازار مصرفکنندگان داشتهاند. این افزایش تقاضا تنها بر تولید پردازندههای گرافیکی اثر نگذاشته، بلکه شرکای تولیدکننده کارتهای گرافیک نیز برای تأمین حافظه DRAM با مشکلات جدی روبهرو شدهاند.
با تشدید بحران DRAM در سال ۲۰۲۶، قیمت کارتهای گرافیک همچنان روندی صعودی دارد. در بازار شاهد اولویت یافتن مدلهایی با ظرفیت حافظه بیشتر هستیم، زیرا سودآوری آنها برای تولیدکنندگان بالاتر است. تمام کارتهای گرافیک جدید سری RTX 50 از حافظه GDDR7 استفاده میکنند که پیشرفتهترین نوع حافظه گرافیکی محسوب میشود، اما مشکل اینجاست که این روزها تقریباً همه انواع حافظه با افزایش قیمت قابل توجهی روبهرو شدهاند.
در حال حاضر فروشگاههای ایالات متحده و کشورهای اروپایی دوباره موجودی کارت گرافیک GeForce RTX 3060 12 GB انویدیا را افزایش دادهاند. قیمت این محصول از ۳۲۹ دلار در آمریکا و ۳۳۳ یورو در اروپا آغاز میشود؛ رقمی که دقیقاً برابر با قیمت اولیه عرضه این کارت در سال ۲۰۲۱ است.
به بیان دیگر، پس از گذشت پنج سال، قیمت این محصول عملاً تغییری نکرده. همین موضوع بهخوبی نشان میدهد بحران DRAM تا چه اندازه بر بازار تجهیزات فناوری تأثیر گذاشته است. طی چند ماه گذشته قیمت بسیاری از قطعات و محصولات الکترونیکی افزایش چشمگیری داشته و بسیاری از فعالان این صنعت نیز هشدار دادهاند که این روند در سالهای آینده حتی شدیدتر خواهد شد.
RTX 3060 حافظه بیشتری دارد، اما در برابر معماری Blackwell فاصله زیادی احساس میشود
مدلی که در آمریکا با قیمت پیشنهادی ۳۲۹ دلار عرضه میشود، نسخه MSI Ventus GeForce RTX 3060 12 GB با طراحی دو فن است. اگرچه این کارت نسبت به مدلهای RTX 5060 و RTX 5060 Ti که تنها ۸ گیگابایت حافظه دارند، از ظرفیت حافظه بیشتری بهره میبرد، اما همچنان بر پایه معماری قدیمیتری ساخته شده و بسیاری از قابلیتهای نسل Blackwell را در اختیار ندارد. از جمله این ویژگیها میتوان به مجموعه فناوری DLSS 4.5، هستههای Tensor سریعتر، موتور نمایشگر بهروزشده و قابلیتهای پیشرفتهتر در بخش رمزگذاری و رمزگشایی ویدیو اشاره کرد.
اگر قیمت مدلهای فعلی بازار را بررسی کنیم، کارت RTX 5060 8 GB با قیمتی بین ۳۴۹ تا ۳۵۹ دلار فروخته میشود. این رقم از قیمت رسمی ۲۹۹ دلاری آن بیشتر است و تنها حدود ۲۰ دلار از RTX 3060 گرانتر محسوب میشود. با وجود ظرفیت حافظه کمتر، RTX 5060 در بیشتر بازیها عملکرد بهتری ارائه میدهد، مگر در اجرای بازیها با وضوح 4K که اساساً برای چنین ردهای از کارتهای گرافیک انتخاب منطقی به شمار نمیرود.
با وجود عرضه دوباره RTX 3060، این محصول از نظر توان پردازشی اختلاف قابل توجهی با کارتهای جدید دارد و تنها در صورتی میتوانست گزینهای جذاب باشد که با قیمتی کمتر از ۳۰۰ دلار عرضه میشد؛ موضوعی که در عمل رخ نداده. نگرانی اصلی این است که ادامه کمبود DRAM باعث افزایش بیشتر قیمت کارتهای گرافیک جدید شود. در نتیجه اختلاف فعلی ۲۰ تا ۴۰ دلاری میان RTX 3060 و RTX 5060 ممکن است به بیش از ۵۰ دلار یا حتی بیشتر برسد.
از آنجا که تولیدکنندگان حافظه DRAM قراردادهای بلندمدت و چندسالهای برای تأمین محصولات خود امضا کردهاند، انتظار نمیرود این بحران به این زودیها پایان یابد. هرچند شرکتهای تولیدکننده وعده دادهاند میلیاردها دلار برای احداث کارخانههای جدید سرمایهگذاری کنند، اما این ظرفیتهای تازه عمدتاً برای پاسخگویی به نیاز روزافزون حوزه هوش مصنوعی طراحی شدهاند و احتمال زیادی وجود دارد که بازار مصرفکنندگان همچنان برای مدت طولانی با همین شرایط دشوار و کمبود عرضه روبهرو باقی بماند.