در گفتگوهایی که پیرامون آینده پلتفرم AM5 انجام شده، ای ام دی به معماریهای جدید Zen و برنامههای خود برای گذار به پلتفرمهای بعدی اشاره کرد.
شرکت ای ام دی اعلام کرده که برای انتقال به نسل جدید پلتفرمهای AM، منتظر زمان مناسب و شرایط مطلوب بازار خواهد ماند. در حال حاضر پلتفرم AM5 ادامه دارد و قرار است در آینده شاهد معماریها و محصولات جدیدی مبتنی بر Zen روی این پلتفرم باشیم.
در رویداد کامپیوتکس، مصاحبهای با دیوید مکافی، معاون و مدیرکل واحد پردازنده رایزن و گرافیک رادئون ای ام دی صورت گرفت. او توضیح داد که چگونه این شرکت به طول عمر پلتفرم دسکتاپ خود نگاه میکند. در این نشست، دیوید به نکاتی اشاره کرد که نشان میدهد چه عواملی باعث میشوند ای ام دی به فکر تغییر پلتفرم بیفتد و چرا پلتفرمهای فعلی یعنی AM4 و AM5 هنوز برای علاقهمندان، گیمرها و افرادی که سیستم خود را میسازند، کاربردی و مناسب هستند.
همانطور که میدانیم، بحران افزایش بیرویه قیمت حافظه رم تمام بخش کامپیوترهای شخصی را درگیر کرده. قیمت قطعات و حافظه به بالاترین حد خود رسیده و کار را برای کسانی که قصد خرید سیستم جدید یا ارتقای سیستم فعلی خود را دارند، دشوار کرده است.
در سال ۲۰۲۲، زمانی که پلتفرم AM5 برای اولین بار عرضه شد، ای ام دی پیشبینی داخلی خود را برای گذار به نسل DDR6 حدود سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ اعلام کرده بود. طبق این دیدگاه، تغییر به سمت پلتفرمهای جدید، رابطه مستقیمی با حافظه داشت؛ یعنی با آمدن استانداردهای جدید، قیمت حافظههای قدیمی کاهش مییافت و نیاز به پلتفرمهای تازه احساس میشد. اما در چرخه فعلی، روند به این سادگی پیش نمیرود و به همین دلیل در سال ۲۰۲۶، ای ام دی تشخیص داد که این پنجره زمانی بزرگتر شده است. شرکت خود را با محصولاتی آماده کرده که از این برنامه توسعهیافته پشتیبانی میکنند. دیوید تأیید کرد که پلتفرم AM5 تا سال ۲۰۲۹ شاهد محصولات جدید و معماریهای تازهای خواهد بود.
آنچه میدانیم این است که ای ام دی حداقل دو معماری جدید Zen را روی پلتفرم AM5 عرضه خواهد کرد: Zen 6 و Zen 7. این معماریها همراه با مجموعهای از محصولات مبتنی بر نسلهای قبلی خواهند بود، درست مانند آنچه در مورد AM4 و بهروزرسانیهای آن دیدیم.
پلتفرم AM5 ماندگار خواهد بود و چندین معماری Zen و محصولات گوناگون را پشتیبانی میکند. دیوید مکافی گفت:
در سال ۲۰۲۶ متوجه شدیم که این پنجره دارد بیشتر باز میشود. محصولاتی داریم که از این وضعیت پشتیبانی میکنند. باور داریم که اکوسیستم حافظه به وضوح این شرایط را تأیید میکند. اطمینان داریم که تا سال ۲۰۲۹، محصولات و معماریهای جدیدی را روی پلتفرم AM5 عرضه خواهیم کرد.
گذار به یک پلتفرم جدید تنها به معنی تعویض سوکت و تمام شدن کار نیست. به گفته دیوید، یک سوکت جدید یک تغییر مخرب در مادربورد محسوب میشود که نیاز به تغییر در کل چیدمان برد دارد تا بتواند از حافظه جدید، PCIe، ورودی/خروجی و قابلیتهای تراشه پشتیبانی کند. او یادآور شد که قبل از AM4، ای ام دی هر یک یا دو سال یک بار پلتفرم مادربورد جدیدی عرضه میکرد و این روند بسیار دردناک بود.
او همچنین از رویکرد جدید اینتل برای افزایش طول عمر پلتفرمها حمایت کرد و گفت که درک میکند چرا اینتل اکنون این حرکت را انجام داده، زیرا روش منطقیتری است: به کاربران یک پلتفرم پایدار بدهید که بتواند در طول چرخه عمر خود از طیف وسیعی از خانوادههای پردازنده پشتیبانی کند.
ای ام دی با تغییر از چرخه یک تا دو ساله به پشتیبانی چندساله، بخش دسکتاپ خود را نجات داد. دیوید در این باره گفت:
یک سوکت جدید یک تغییر مخرب در مادربورد است که نیاز به طراحی کاملاً جدید بخشهای سخت و چیدمان اصلی برد مانند مسیریابی حافظه، یکپارچگی سیگنال، مسیردهی PCI، تأمین توان و قابلیت اورکلاک دارد. این موارد همان چیزهایی است که تولیدکنندگان مادربورد بیشتر به آن اهمیت میدهند، چون برای علاقهمندان هم بیشترین اهمیت را دارد. پیش از رسیدن به AM4، ای ام دی هر سال یا دو سال یک بار اکوسیستم مادربورد را تغییر میداد و این برای کاربران بسیار دردناک بود و برای شرکای ما از جمله خردهفروشان یا تولیدکنندگان نیز بسیار پرچالش بود. فکر میکنم آنها دیدهاند که طول عمر پلتفرم چه کمکی به کل اکوسیستم میکند و به همین دلیل این تصمیم را گرفتهاند.
دیوید گفت که سه عامل برای تغییر به یک پلتفرم جدید در نظر گرفته میشود: استانداردهای جدید صنعتی، آیا آن استاندارد نسبت به فناوریهای موجود جهش قابل توجهی ایجاد میکند، و چه مزایایی برای کاربر نهایی به همراه دارد.
اگر به آینده نگاه کنیم، دو فناوری کلیدی که در راه هستند DDR6 و PCIe Gen6 خواهند بود. انتقال بعدی پلتفرم ای ام دی به طور کامل از این فناوریها پشتیبانی خواهد کرد. اما این فناوریها هرچند روی کاغذ بهروزرسانی بزرگی محسوب میشوند، هزینه مادربوردها را هم بالا میبرند، زیرا باید مسیریابی جدید برای یکپارچگی سیگنال، درایورهای بازتولید و بازآرایی انجام شود. قبلاً دیدیم که هزینه مادربوردها با پلتفرم AM5 که از PCIe و M.2 نسل پنجم استفاده میکند، به طور قابل توجهی افزایش یافت. و همین حالا هم با توجه به قیمت بالای حافظه DDR5، حتی پلتفرم AM4 که قرار بود بازنشسته شود، همچنان طرفدار دارد.
بنابراین ای ام دی مجبور بود زمان عرضه بهروزرسانیهای AM4 را درست انتخاب کند و بحران قیمت رم فرصت مناسبی برای بازاریابی مجدد پردازنده 5800X3D ایجاد کرد. البته باید گفت که حافظه DDR4 در انتهای چرخه عمر خود بود و اگر این شکاف میان عرضه و تقاضا به این شدت نبود، بازار کاملاً به سمت DDR5 حرکت کرده بود.
عامل دیگر بحث قابلیت استفاده از این نقاط عطف جدید است. بیشک DDR6 و PCIe6 برای علاقهمندان جذاب به نظر میرسند، اما آیا واقعاً کاربردی هستند؟ دیدهایم که SSDهای نسل پنجم عملکرد دو برابری دارند، اما در شرایط واقعی تأثیر زیادی بر عملکرد بازی نمیگذارند. ای ام دی همچنین با فناوری X3D نیاز به حافظههای گران DDR5 را کاهش داده است؛ حتی چیدمان تک ماژولی رم هم تفاوت عملکرد قابل توجهی با چیدمان دو کاناله ندارد.
عوامل مؤثر در گذار به سوکت یا پلتفرم جدید به گفته دیوید مکافی:
اولین عامل، نقاط عطف استانداردهای صنعتی در آینده است. در افق، DDR6 و PCIe Gen6 را میبینیم که ممکن است این فرصت را ایجاد کنند که بگوییم باید کاری متفاوت انجام دهیم. عامل دوم این است که آیا این نقاط عطف تجربه متمایز و ارزشمندی برای کاربر نهایی ایجاد میکنند؟ گذار از PCIe نسل چهارم به نسل پنجم هزینه قابل توجهی به مادربوردها تحمیل کرد؛ مواد دیالکتریک گرانتر برای یکپارچگی سیگنال، درایورهای بازتولید و تجهیزات اضافی برای اطمینان از پشتیبانی تمام اسلاتها از سرعت نسل پنجم. در برخی موارد مزیت آن در تجربه کاربری دیده شد، اما وقتی به روزهای اول تبدیل از PCIe نسل چهارم به نسل سه در درایوها فکر میکنم، میبینم از نظر سرعت تئوریک عالی به نظر میرسید اما آیا بازی سریعتر لود میشد؟ آیا سیستم سریعتر بوت میشد؟ تفاوتی که کاربر حس کند واقعاً محسوس نبود. بنابراین مهمترین نکته در توازن بین رابطهای حافظه و PCIe نسل بعدی این است که آیا هزینه پیادهسازی آن روی پلتفرم جدید به اندازه مزیتی که کاربر نهایی میبرد، ارزش دارد؟ عامل آخر این است که آیا نیازهای گیمر، علاقهمند و فردی که سیستم خودش را میسازد تغییر کرده است؟ تعداد درایوهای NVMe، تعداد اسلاتهای PCI، رابطهای پرسرعت مختلف، آیا این موارد تعیین میکنند چه چیزی باید از سوکت خارج شود تا کل پلتفرم نیاز به تغییر پیدا کند؟ یا گزینه سوم شاید تأمین توان پایه از طریق سوکت باشد. به هر حال اینها عواملی هستند که در هر نسل و هر بار صحبت از نقشه راه بلندمدت پردازندههایمان، آنها را میسنجیم. استاندارد تعیین شده بسیار بالاست که بگوییم وقت شکستن زیرساخت و ساخت نسل جدید سوکت است، چون این تصمیمی است که میدانیم اگر درست انجامش دهید، مدت زمان بسیار طولانی با آن زندگی خواهید کرد.
در ادامه و با اشاره به افزایش قیمت حافظه، ای ام دی گفت که پردازندههای گیمینگ X3D با فناوری 3D V-Cache در واقع ارزش خرید خوبی ارائه میدهند. این فناوری نیاز به حافظه دو کاناله یا سریع را کاهش میدهد و حتی با یک ماژول رم، گیمرها میتوانند همان سطح عملکرد یک چیدمان دو کاناله را تجربه کنند. ای ام دی این موضوع را در ۳۰ بازی آزمایش کرده و میانگین تفاوت عملکرد را تنها ۰.۵ درصد دیده است. این کاربران میتوانند پول خود را صرف خرید قطعات دیگر کنند و همچنین امکان ارتقای سیستم خود با اضافه کردن ماژول رم دوم را در آینده خواهند داشت.
تجربه گیمینگ با یک ماژول رم و فناوری X3D مقرون به صرفه و مناسب در بحران فعلی قیمت رم است. دیوید مکافی در این باره گفت: نکته دیگری که این روزها بیشتر درباره آن صحبت میکنیم، به ویژه برای گیمرها، داستان عملکرد X3D با یک ماژول رم است، مخصوصاً برای گیمینگ. این روش برای همه مناسب نیست، چون اگر تولیدکننده محتوا هستید یا کارهای سنگین توسعه نرمافزار انجام میدهید، پهنای باند بیشتر حافظه و ظرفیت بالای دو ماژول رم اهمیت دارد. اما اگر کاربرد اصلی شما بازی کردن است، با پردازنده X3D، تفاوت عملکرد بین یک ماژول رم و دو ماژول در مجموعهای از ۳۰ بازی فقط ۰.۵ درصد است و اصلاً قابل احساس نیست. برای بسیاری از گیمرها، این میتواند چند صد دلار صرفهجویی در هزینه ساخت سیستم باشد که بتوانند صرف خرید پردازنده گرافیکی بهتر یا چیز دیگری کنند، یا فقط در جیب بگذارند چون توانایی پرداخت ندارند. و بعداً وقتی توانستند ماژول دوم را اضافه کنند، خیلی سریع آن ارتقا را انجام میدهند و به جای یک باره، پلهپله پیش میروند. بنابراین سعی میکنیم در این بازار سخت هرچه میتوانیم کمک کنیم.
در پایان، ای ام دی به پشتیبانی از اورکلاک روی پردازندههای دسکتاپ رایزن اشاره کرد. دیوید گفت که در گذشته، معمولاً تمام حاشیه اورکلاک از پردازندهها گرفته میشد و به عنوان عملکرد پایه عرضه میگشت؛ به طوری که جایی برای اورکلاک باقی نمیماند. اما از این به بعد، ای ام دی قصد دارد فضای بیشتری برای اورکلاک در اختیار علاقهمندان قرار دهد. از سوی دیگر، علاقهمندان و گیمرها متوجه شدند که با کاهش ولتاژ پردازندههای رایزن میتوانند عملکرد بیشتری با بازدهی بهتر بگیرند و این موضوع باعث شد ای ام دی روی هر دو جنبه (افزایش ولتاژ و کاهش ولتاژ) بیشتر کار کند. مکافی گفت:
فکر میکنم میدانیم که چه برای پردازندهها و چه برای کارت گرافیکها، قابلیت اورکلاک بخش اصلی چیزی است که بسیاری از خریداران، یعنی گیمرها و علاقهمندان، به دنبال آن هستند. مشاهده شما کاملاً درست است. به نظرم در سالهای گذشته، تعریف محصول به گونهای بود که تمام حاشیه اورکلاک از محصول گرفته میشد و به عنوان یک SKU پایه یا از پیش تنظیم شده عرضه میگردید و عملاً هیچ فضایی برای لذت بردن و آزمایش کردن برای جامعه کاربران باقی نمیگذاشت. اما استراتژی ما برای این نسل از محصولات و نسلهای بعدی کاملاً متفاوت است.
ای ام دی به طور جدی متعهد به افزایش طول عمر پلتفرم AM5 شده و عمر آن را تا سال ۲۰۲۹ با معرفی معماریهای جدید Zen و نیز محصولات بهروزرسانی شده تمدید کرده. به جای شتاب در یک تغییر مخرب سوکت در میان قیمتهای بالای قطعات و شرایط نامشخص بازار، شرکت اولویت خود را بر پایداری و ارزش برای گیمرها، علاقهمندان و سازندگان سیستم گذاشته است. این رویکرد پشتیبانی چندساله، نشانگر یک استراتژی هوشمندانهتر و کاربرپسندانهتر است که به نفع کل اکوسیستم عمل میکند و ثابت میکند یک پلتفرم پایدار و بادوام اغلب بهتر از ارتقاهای مکرر است. گذار بزرگ بعدی تنها زمانی انجام خواهد شد که حافظه DDR6 و PCIe Gen6 بتوانند پیشرفتهای معنادار و مقرون به صرفه ارائه دهند.
